Wat lééfden we in dit land toe naar een lente van bevrijding, nadat er twee jaar lang was afgezien om onze gezondheid te behouden. Een pandemie omgeven met angst, gedwongen afstand, benauwende mondkapjes en andere klemmende beperkingen. Maar ook met veertig duizend doden. En met duizenden mensen die aan de gevolgen van covid-19 nog steeds niet voorbij zijn. Hetzij omdat ze iemand verloren aan die onzichtbare dreiging, of omdat ze zelf de (medische) gevolgen nog niet te boven kwamen.

Daarbij kwam nog de spanning die ontstond op intermenselijke relaties, omdat voor- en tegenstanders van beperking en vaccinatie elkaar nauwelijks verdroegen in hun diepste angsten. Met als gevolg dat zelfs binnen gezinnen en familiebanden scheuren ontstonden, die soms blijvend sporen achter lieten.

Bloesemboom

Behalve in 1945, na vijf lange jaren oorlog, was het verlangen naar een uitgelaten Lentegevoel nog nooit zo sterk als juist nu. Niet eerder snakten we zo naar het voorjaar, dat die eindeloos voelende winter van beperking zou doen vergeten. Eindelijk weer eens onbezorgd onder de bloesemboom zitten met een boek. De frisse geur opsnuiven van bloeiende tulpen. Of genieten op een zonovergoten terrasje aan het water, in goed gezelschap. Allemaal troostrijke vooruitzichten als zalf voor onze ziel, na het overleven van die onzichtbare infectie die ons twee jaar lang in een wurggreep hield.

Maar precies op dat moment, in al dat verlangen, begon ineens die heel andere oorlog, een paar landen verderop. Oekraïne, niet echt ver van Arnhem, ongeveer daar waar Polen eindigt. En wéér is daar ineens een beklemmend obstakel om onze herwonnen vrijheid voluit te kunnen vieren. Opnieuw is daar een moreel appèl onszelf te verbinden met het intense lijden van mensen ginds, die in grote ontreddering een wrede oorlog proberen te overleven. En ja, ook zij daar in hun Oekraïense dorpen en steden, snakten naar het voorjaar. Dat ook hen zou bevrijden van de grote benauwing die het virus ook daar had veroorzaakt. Twee jaar lang.

Marathon…

Voor die huisarts in Kiev moet het gevoeld hebben alsof na het lopen van een dubbele marathon het lint van de finish op het allerlaatste moment werd verhangen. Naar een fictieve dag, ver weg in een ongewisse toekomst. Want de gruwelijke dynamiek van oorlogen kent geen einddatum. Zelfs wanneer de wapens eenmaal zwijgen, begint de verzorging van hoofd, hart en ziel pas echt. Voor zelfs maar een begin van die verwerking ontstaat pas ruimte nadat dit type geweld is geëindigd. Eén man zette het in gang, miljoenen mensen zullen met de gevolgen er van geconfronteerd blijven. Veelal gedurende de rest van hun leven.

Maar dat is daar. Ginds, achter de horizon, en ver voorbij onze eigen dagelijkse realiteit. Die bestaat uit inkopen doen voor het Paasweekend. Nadenken over welke plantjes we dit jaar in onze tuin willen, welke Netflixserie we zullen gaan kijken. En waar we eens naar toe willen reizen, nu het eindelijk weer kan.

Wasgoed…

Want dat is de realiteit en tevens de onverwoestbare kracht van mens zijn. Hoezeer en hoe lang ook onze gemoedsrust wordt verstoord, er komt altijd een moment dat we weer over gaan tot de orde van de dag. Zelfs in een stad als Kiev, waar de ergste spanning wat is geluwd, wordt alweer wijn gedronken op een terrasje. Hangt het wasgoed gewoon weer aan de lijn te drogen, en worden plantjes uitgezocht die tuin of balkon kunnen opfleuren. Zoals ook de eerste huwelijksdata weer zijn gepland, en de eerste baby’s onverstoorbaar ter wereld komen.

Wapengeweld, wreedheid en verwoesting, ze veroorzaken intense pijn, onmenselijk lijden, gevolgd door diepe rouw. Ze zijn in staat het dagelijks leven van een hele bevolking finaal te ontwrichten. Net zo lang als het hem uit komt die het geweld in gang zette. Maar hoe groot onze afschuw over die effecten ook kan zijn, nooit zal dood en verderf, hoe kwaadaardig ook, de onstuitbare drang van mensen om te willen leven, uitdoven. Dat is gebleken na elke oorlog die in gang werd gezet. Hoeveel doden en gewonden er ook vielen, hoe diep de trauma’s die ontstonden ook waren. Omdat uiteindelijk, vroeg of laat, geweld zal luwen, zodra de wellustige hang naar macht van een ziek menselijk ego is gestild. Waarna het voor altijd gedoemd zal zijn te zuchten in het duistere gebied van schaamte, wroeging en schuldgevoel.

Licht en Liefde

Terwijl de diepste wortels van Leven hun oorsprong vinden in Licht en Liefde. Beide ondoorgrondelijke mysteries zijn eeuwig in hun eindeloze kracht en Goddelijke oorsprong. Het Licht en de Liefde. In het menselijk universum zijn het de oerbronnen waarin alles wat leeft kan rusten en gedijen. Zo was dat altijd, ver terug in de geschiedenis van de mensheid. Zo zal het zijn, oneindig ver vooruit in haar toekomst. En zo is het vandaag, op Goede Vrijdag.

Tekst: Herbert van Weerdenburg