Er zijn twee onderwerpen die op een verjaardag of andere ontspannen aangelegenheid maar beter vermeden kunnen worden. Tenminste, voor wie de sfeer graag goed wil houden, en wil voorkomen dat ontspannen gekeuvel plotseling omslaat in een discussie op leven en dood. Vroeger was er slechts één onderwerp dat zorgvuldig omzeild diende te worden. Namelijk de politieke verhoudingen in ons mooie land. Maar sinds enige tijd is daar een tweede voetangel bijgekomen. Alles wat te maken heeft met het vaccinatievraagstuk inzake de coronapandemie, is dusdanig explosief geworden dat zelfs het niet betrekken van een geharnast standpunt kan leiden tot wantrouwen en wrevel bij de gesprekspartner.

Het schijnt nauwelijks nog mogelijk te zijn over dit onderwerp op een kalme, genuanceerde manier van gedachten te wisselen. Waarbij de visie van de ander als even waardevol en legitiem gezien wordt, als de eigen opvatting natuurlijk is. Wie er bewust voor gekozen heeft zich liever niet te willen laten vaccineren kan gemakkelijk worden weg gezet als een “asociaal” die geen rekening houdt met de kwetsbaarheid van anderen. Of erger, als een gestoorde complotdenker die gelooft in kwaadaardige sprookjes. Terwijl een persoonlijke keuze voor vaccinatie vlot het verwijt kan opleveren dat men de overheidscampagne slaafs volgt. En/of te dom is om op basis van zelf verkregen informatie een verstandige afweging te maken.

Op scherp…

Ik stond daarom op scherp toen ik vorige week plaats nam in de stoel van mijn herenkapper. Die geen moderne salon drijft van alle trends en commerciële gemakken voorzien, maar bewust inzet op het cultiveren van het ouderwetse winkeltje op de hoek. Dus zoals het een halve eeuw geleden was, en wat hem betreft altijd zal blijven. Een kale omgeving zonder roddelbladen op tafel, waarin vlot en goed geknipt wordt tegen een schappelijk prijsje. En waar een vrijgezelle boer op klompen net zo welkom is als een bebaarde hipster, die tijdens het knippen de oordopjes van zijn smartphone gewoon in houdt.

Natuurlijk kwamen de kapper en ik op de invoering van de coronapas, en de gevolgen daarvan voor kleine zelfstandigen in de horeca. “Het is maar goed dat die verplichting niet voor mijn toko gaat gelden”, zei hij. “Want als  ik mensen zonder pas zou moeten weren, zou ik zeker 40 tot 50 klanten per week mis lopen….” Ik wist wel dat het vriendelijke dorp waar mijn kapper gevestigd is in vroeger eeuwen bekend stond om uitgesproken opvattingen, waarin sociale rechtvaardigheid de rode draad was. Dus van ouds her geen bevolking die soepel mee waait met alle modieuze winden. Maar van deze statistische informatie keek ik toch wel even op.

Schoorsteen

“Zelf ben ik wel gevaccineerd”, vervolgde hij. “Want dat risico kan en wil ik hier niet lopen. Begin dit jaar heb ik de tent enkele maanden moeten sluiten, en ik kan me niet veroorloven dat mijn schoorsteen nog een poos niet rookt, als ikzelf wordt uitgeschakeld door corona.”

“Logisch”, beaamde ik glimlachend via de spiegel. Van binnen genoot ik er van dat een geharnaste discussie me in elk geval bespaard zou blijven. Immers, hijzelf en zijn gezin waren netjes gevaccineerd, maar een groot deel van zijn klanten niet. En dus hoefde ik niet te vrezen voor uitgesproken overtuigingen van zijn kant.

Diep dal

Na het knippen vervoegde ik me bij de naast gelegen lectuurwinkel, annex sigarenmagazijn voor een los exemplaar van een krant. Omdat ik daar vaker kom, wist ik dat de eigenaar van 70 zich niet heeft laten vaccineren. Terwijl hij in november 3 weken volledig uit de roulatie was door een forse covid-19-infectie. Op het nippertje hoefde hij niet naar het ziekenhuis, maar hij viel wel 8 kilo af en ging door een diep dal. En dus was zijn immuniteit daarna lange tijd in orde. “Maar ook wanneer ik niet ziek was geworden, had ik me evenmin laten vaccineren”, zei hij. “Ik peins er niet over.”

De volgende dag zat ik met een oudere vriend op een terrasje van wie ik weet dat hij dubbel gevaccineerd is. Simpelweg omdat hij alleen al door zijn hoge leeftijd behoort tot de risicogroepen. Toen we even later een wandeling maakten en stuitten op het spiegelende water van een feeëriek bosvennetje, zat daar een allervriendelijkst echtpaar op een bankje te genieten van de septemberzon. Zo rond de zestig, schatte ik. “Nee hoor”, sprak de vrouw vrijmoedig. “Wij hebben ons niet laten vaccineren. Ons eigen immuunsysteem is  krachtig genoeg mochten we onverhoopt een natuurlijke infectie oplopen.” Ik knikte bemoedigend dat ik haar standpunt helemaal begreep. Blij dat er geen discussie hoefde volgen.

Veel belangrijker

Twee dagen later zat ik met een geestverwant aan de koffie, met wie ik zoals gewoonlijk veel te bespreken had. Zo stonden we stil bij de ontwikkelingen in zijn boeiende werk als architect, en alles wat hij daarin zoal tegen komt. Ik vermoed dat hij de eerste mens was die ik in een half jaar tijd ontmoette, met wie het onderwerp vaccinatie niet eens ter sprake kwam. Hoe heerlijk kan het leven zijn…! Samen genieten van de nazomer, en daarbij het meest beladen onderwerp van 2021 achteloos negeren. Omdat andere onderwerpen zoveel belangrijker zijn.

Aangezien ook de landelijke politiek geen moment in ons op kwam, werd het puur genieten van de heerlijke humor die ons optilde. En van de diepe ontspanning die daarmee gepaard ging.

Tekst: Herbert van Weerdenburg