Het is opvallend hoe voor veel mensen echte verdieping van hun leven begint met een ingrijpende ervaring. Kennelijk is er vaak een schok nodig in het persoonlijk leven, die maakt dat mensen beginnen te ontwaken voor wie ze werkelijk zijn. Daarbij kan het gaan om een ernstige ziekte, een ingrijpende verlieservaring of iets anders, waardoor alles wat vanzelfsprekend was plotseling weg valt. Soms ook kan dat zijn een intense confrontatie met het lijden of verlies van iemand anders. Maar meestal is het toch de eigen persoonlijke schok-ervaring, letterlijk worden stil gezet, die maakt dat er een begin van ontvankelijkheid ontstaat voor de diepere betekenis van het Leven.

Fokke Obbema (57) is zo iemand. Drie jaar geleden was hij “even dood”, zoals hij het zelf relativerend noemt. Na een week van stressvolle avonddiensten in zijn werk als journalist voor De Volkskrant, viel hij in een diepe slaap. Kort daarna kreeg hij een hartstilstand, en kwam zijn ademhaling tot stilstand. Wonderbaarlijk genoeg werd dit opgemerkt door zijn vrouw die naast hem lag, en zelf bezig was in slaap te vallen. Dankzij haar alertheid en koelbloedig handelen lukte het om hem te reanimeren en hulpdiensten te alarmeren. Pas 36 uur later kwam hij langzaam bij in een ziekenhuis.

Indrukwekkend

De ‘even-dood-ervaring’ van Fokke verschilt van wat bekend is als een bijna-dood-ervaring (BDE). Ook in dat laatste geval zweven mensen enige tijd tussen leven en dood. Maar het verschil is dat zij daar vaak indrukwekkende herinnering aan bewaren in hun bewustzijn. Terwijl Fokke van zijn dood-ervaring helemaal niets heeft mee gekregen. Mensen die een BDE-ervaring hebben gehad, ondervinden later vaak grote moeite om hun normale leven weer op te pakken. Omdat juist de herinnering aan die andere wereld waarin ze enige tijd hebben vertoefd, zo indrukwekkend is dat de aardse realiteit daarna in een totaal ander licht komt te staan. Meestal in een sterk relatief perspectief.

Maar ook voor Fokke Obbema, die te gast was in het tv-programma De Verwondering, is er veel veranderd na zijn ingrijpende ervaring. De schok dat het net even anders had kunnen aflopen, is zo groot dat het zijn leven blijvend beinvloedt. Aanvankelijk wilde hij gewoon over gaan tot de orde van de dag, nadat hij enige tijd had genomen voor herstel. Dus zijn gewone leven, inclusief een stressvol bestaan als dagbladjournalist. Al snel merkte hij dat dit er niet in zat, omdat hij weerstand voelde zijn dagelijks werk te hervatten. Daarnaast was het zijn vrouw die een klemmend beroep op hem deed de koers in zijn leven nu toch echt te verleggen…

Veertig antwoorden

Alweer door ‘toeval’, hadden juist de lezers van De Volkskrant in een enquete aangegeven dat ze iets missen in hun krant. Namelijk voldoende aandacht voor levensbeschouwing en zingeving. En dus ontstond bij Fokke het idee om een serie van 40 interviews te maken met bekende en minder bekende Nederlanders, die vanuit hun eigen ervaring vertelden wat voor hen persoonlijk de zin van het leven is. De indringende vragen die hij hen stelde waren steeds dezelfde. En zo ontstond een prachtige collectie diepte-interviews, die eind vorig jaar gebundeld werden gepubliceerd in zijn boek DE ZIN VAN HET LEVEN, Gesprekken over de essentie van ons bestaan. Het is precies dit boek dat inmiddels door tienduizenden mensen wordt omarmd, omdat het een grote diversiteit aan antwoorden geeft op die meest elemantaire vraag die een mens zichzelf kan stellen. Namelijk: ‘Wat is eigenlijk de zin van mijn bestaan…?’

Voor Fokke Obbema begon met zijn serie interviews een persoonlijke missie, waarin hij op zoek ging naar verdieping van zijn leven. Dat zich tot dan toe sterk aan de oppervlakte had afgespeeld. Want juist journalisten zijn geconditioneerd in het richten van hun belangstelling op wat zich aan de oppervlakte lijkt af te spelen. Bij hun scholing spelen vragen als WIE, WAT, WAAR, WANNEER en HOE, een hoofdrol. De WAAROM-vraag komt daar soms nog voorzichtig bij, maar binnen de beperkingen van de waan van de dag sneeuwt die vaak onder. Bovendien omvat de wereld van het nieuws per definitie een oppervlakkige werkelijkheid. Zoals een oudere eindredacteur mij lang geleden al eens voorhield, toen ikzelf nog ambitieus actief was als dagbladjournalist. “Maak je niet te druk jongen om het nieuws, want vanavond ligt die krant alweer in de kattenbak bij onze lezers…”

Kwetsbaarheid

Zijn werk bij de krant, ook in leidinggevende functies, had Fokke veel gebracht. Maar nooit de behoefte aan verdieping, waaraan hij door zijn even-dood-ervaring niet langer kan en wil ontsnappen. En dus vroeg Annemiek Schrijver hem op tv wat er in hemzelf eigenlijk veranderd is. Volgens Obbema kon hij, mede door de druk van zijn werk, nogal afstandelijk zijn. “Bijvoorbeeld tijdens gesprekken met mijn vrouw, kwam het voor dat ik niet helemaal aanwezig was… Een deel van mij was dan alweer bezig met een interessant artikel dat ik aan het schrijven was. Nu kan ik meer in contact zijn, ook vanuit mijn eigen kwetsbaarheid. Waardoor ik veel meer in het moment aanwezig kan zijn.”

Zo mag hij ervaren dat juist dankzij zijn kwetsbaarheid, in plaats van een sterk rationele levenshouding, voor hem de poort naar wezenlijke verbinding eindelijk Open zwaait. Fokke is inmiddels aangesteld als redacteur levensbeschouwing en zingeving voor zijn krant. Waarmee de koerswijziging in zijn persoonlijk leven vorm krijgt. Zijn zoektocht naar antwoorden op de essentie van ons bestaan is begonnen met het bevragen van veertig mensen op hun antwoorden naar de zin van hun leven. Het is zonneklaar dat zijn eigen zoektocht hiermee niet klaar is. Want wie eenmaal de weg van persoonlijke verdieping is ingeslagen, merkt dat het alsmaar smaakt naar meer.

Groot geschenk

Als oud-collega in het vak wens ik Fokke van harte toe dat hij gaandeweg mag ontdekken dat het ultieme antwoord op de existentiële vragen van het leven ten diepste ligt besloten in het mysterie zelf, dat Leven heet. En dat zich gaandeweg voor hem zal openbaren, als hij rustig de tijd neemt om zichzelf steeds meer te openen. Langs die weg zal hij ooit uit komen bij de ervaring, een innerlijk weten, dat het in dit aardse leven niet gaat om wat we allemaal doen, kunnen, of willen weten. Maar dat het de diepte van de Zijns-ervaring zelf is, die maakt dat elke vraag naar de Zin uiteindelijk zal verstommen. Omdat het diepste antwoord daarin al besloten ligt als een groot geschenk. Daar wacht de Pot met Goud, aan het einde van de regenboog…

Zo kunnen we ontwaken voor wie we werkelijk Zijn, als mens. Een wezen dat hier op aarde alleen maar vergeten is dat z’n diepste wezen voort komt uit de Bron van alle Licht en alle Liefde. En dat we daarom zowel het Licht als de Liefde voor altijd in ons mee zullen dragen. In het durven toe laten van dat weten schuilt de enige werkelijke Zin van ons bestaan.

Tekst: Herbert van Weerdenburg

 

Boek: De Zin Van Het Leven. Gesprekken over de essentie van ons bestaan.

Auteur: Fokke Obbema. Verkrijgbaar in de (online) boekhandel.